د افغانستان د زریزې پرمختیایي موخو ته زغلنده کتنه

د زریزې پرمختیایي موخې د افغانستان د ملي پرمختیایي تګلارې په پراخه چوکاټ کې

په سیپټمبر، ۲۰۰۰م کې کله چې د ملګرو ملتونو په عمومي شورا کې د زریزې غونډه جوړه شوه افغانستان کې جګړه وه او له همدې امله یې ونشوکړای چې د زریزې د پرمختیایي موخو د ټاکلو په بهیر کې ونډه واخلي. دافغانستان دولت د زریزې اعلامیه او د زریزې پرمختیایي موخې د ۲۰۰۴ په مارچ کې تصویب کړې. افغانستان، چې دوه لسیزې یې د جګړې له امله له لاسه ورکړې، اړ وو چې محلي شرایطو ته په پام سره په نړیوال مهال ویش او معیارونو کې بدلون راولي. پاتې نړیوالې ټولنې د زریزې موخې داسې تعریف کړې چې د ۱۹۹۰ کال د شمیرو او معیارونو له مخې به یې تر ۲۰۱۵ م کال پورې تر لاسه کوي. د لاسه وتلیو لسیزو او د معلوماتو د نشتوالي له امله، افغانستان د زریزې د پرمختیایي موخو د لاسته راوړنې لپاره د ۲۰۰۲- ۲۰۰۵ شمیرو او معیارونو ته په پام سره ۲۰۲۰م کال ټاکلی دی.

د سختې بې وزلۍ، خراب روغتیایي حالت او ولږې سره سره افغانستان د امن نشتوالي تر ټولو غټه ستونزه ګڼي. په همدې خاطر افغان دولت د سولې او امنیت او د نورو موخو په لاسته راوړلو کې یې اهمیت ته په پام سره د زریزې پر نړیوالو پرمختیایي موخو د امنیت ښه والی د نهمې موخې په توګه ورزیاته کړې ده.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ادارو د پرمختیایي مرستې چوکاټ داسې تنظیم شوی چې د افغانستان د ملي پرمختیایي تګلارې له لارې له ملي لومړیتوبونو سره مرسته وکړي. په افغانستان کې به د زریزې پرمختیایي موخې د افغانستان د زریزې د پرمختیایي تګلارې بنسټ جوړوي.

افغانستان په تاریخي نړیوال مشارکت کې ستر پرمختګ کړی دی: د بون تړون، په ټوکیو او برلین کې شوې ژمنې، د لندن او بالاخره د پاریس غونډه. افغانستان دغو موخو ته د رسیدو لپاره پراخه، د وړاندوینې وړ او دوامداره نړیوالې مرستې ته اړتیا لري.

د افغانستان د زرېزې پرمختیایي موخې ( ۹ موخې)

د سختې بېوزلي او لوږې له منځه وړل (لومړۍ موخه)
ټولو نجونو او هلکانو ته لومړنۍ زده کړې ورکول (دویمه موخه)
د ښځو او نارینه وو تر منځ مساوات ته وده ورکول او د ښځو پیاوړي کول ( دریمه موخه)
د ماشومانو مړینه کمول (څلورمه موخه)
د میندو روغتیا کې ښه والی راوستل (پنځمه موخه)
د ایچ ای وی/ایډز، ملاریا، نري رنځ او نورو نارغیو په وړاندې مبارزه کول (شپږمه موخه)
د چاپریال پایېدنه ډاډمنول (اوومه موخه)
د پرمختیا لپاره نړیوال ګډ کار ته وده ورکول (اتمه موخه)
امنیت کې ښه والی راوستل (نهمه موخه)